AZERBEIDZJAN - GEORGIË - ARMENIË : TRANSKAUKASIË
Op amper vier uur vliegen van Brussel ligt het fascinerende geografische en culturele kruispunt tussen Europa, het Midden-Oosten en Azië: Transkaukasië, de landbrug tussen de Zwarte en de Kaspische zee, het gebied dat ten opzichte van Europa ‘aan de andere kant’ ligt van de hoofdrug van de Grote Kaukasus. Drie landen vinden we hier: Azerbeidzjan, Georgië en Armenië. Alle drie zijn ze erg verschillend, maar toch zijn ze historisch en cultureel enorm verweven. We begeven ons met deze reis in een zeer oud cultuurgebied. 1,7 miljoen jaar geleden trokken onze verre voorouders vanuit Afrika via dit gebied naar Europa. In Dmanisi, zo’n 85 km van Tbilisi, hebben Georgische en Franse paleontologen schedels van de Homo habilis, beenderen van lang uitgestorven dieren en stenen werktuigen opgegraven. Dmanisi was tot in de middeleeuwen een belangrijke stad op de karavaanroutes van oost naar west. In Azerbeidzjan zien we rotstekeningen van 10 000 jaar geleden. Mythen van andere volkeren zijn hier geschiedenis. Jason en zijn Argonauten kwamen naar Kolchis in West-Georgië om het Gulden vlies te veroveren, Prometheus werd door Zeus vastgeklonken in de Grote Kaukasus en de Ark van Noah liep na de zondvloed vast op de berg Ararat. Het rijke en strategisch zo belangrijke gebied heeft woelige millennia achter de rug. De grote culturen van Mesopotamië, Perzië en Hellas, Rome, Byzantium, de Arabieren, de kruisvaarders, en sinds de 18de eeuw ook het Russische rijk, lieten hun sporen na. Toch heeft elk volk op een verrassende manier zijn eigenheid bewaard. Momenteel wedijveren Rusland en het Westen er om invloed. Het gebied is een lappendeken van talen, religies en culturen. Zowel het Georgisch als het Armeens hebben een volledig eigen, origineel alfabet. Beide behoren ze tot de oudste christelijke landen, maar ze hebben elk een autocefale kerk. De Azeri’s spreken dan weer een Turkische taal en zijn moslims, maar ze zijn trots op hun christelijke voorouders, de Kaukasische Albaniërs. De Perzische invloed is groot in heel het gebied. Rijke vlakten met wijnstokken, granaatappels en noten wisselen af met dorre woestijngebieden en ruige berglandschappen met eeuwig besneeuwde toppen, waar tot op de dag van vandaag bergvolkeren hun harde, maar vrije leven leiden. Zij leven voornamelijk van de veeteelt. Het christendom heeft het heidendom daar nooit helemaal kunnen verdringen. Voeg daarbij nog de overweldigende Kaukasische gastvrijheid en de lekkere keuken, die ook weer verschillend is in de drie republieken, en je hebt alle ingrediënten voor een fascinerende reis.
REISVERLOOP
Dag 1 BRUSSEL - WENEN - BAKOE
In de vroege ochtend bijeenkomst in Brussels Airport voor vertrek per lijnvlucht van AUSTRIAN AIRLINES naar Wenen en aansluitend vertrek naar Bakoe. Drank en maaltijden aan boord zijn inbegrepen. In de vooravond aankomst in Bakoe, waar we worden overgebracht naar het ATROPAT hotel. Indien het tijdschema het toelaat, sluiten we deze dag af met een wandeling langs de Kaspische Zee. (D)
Dag 2 BAKOE
Na het ontbijt bezoeken we de stad. De oude stad, die op de werelderfgoedlijst staat van de UNESCO, wordt omringd door een woud van supermoderne wolkenkrabbers. Af en toe zie je daartussen het azuurblauwe koepeltje van een moskee. Meisjes met hoofddoek en lange rok lopen gearmd met fel opgemaakte vriendinnen in minirok op hoge hakken. Mannen nemen na het gebed in de moskee een biertje in een café. Anderen drinken thee of limonade of ayran, een speciale yoghurtdrank. Bakoe is een kosmopolitische metropool, waar je kan kiezen. De olie- en gaswinning is alomtegenwoordig. De naam Bakoe zou komen van het oude Kaukasische woord bak, dat zon of god betekende. Door de grote aanwezigheid van olie en gas in de bodem, ontbrandde de aarde hier vaak spontaan. Geen wonder dat deze plek duizenden jaren geleden een centrum was van vuuraanbidders. In de 19de eeuw begon de commerciële exploitatie van de olie, en werd Bakoe een echte ‘boomtown’. Van die tijd dateren de paleizen van de oliebaronnen, waar nu vaak musea of instellingen zijn ondergebracht. De gebroeders Nobel hebben hier een groot deel van hun fortuin verdiend. Heel wat internationale bedrijven zijn hier actief, met British Petroleum op kop. De bus brengt ons naar het hoogste punt van de stad, het Martelarenkerkhof, van waar we een fantastisch uitzicht hebben over de stad en de Kaspische Zee. Niettegenstaande de bouwwoede van de laatste 15 jaar en de oliewinning, is Bakoe nog steeds een groene stad. Het stadsbestuur doet ook grote inspanningen voor de restauratie van de historische wijken. Voor de goede luchtkwaliteit zorgt de wind, die steeds waait vanuit twee richtingen – de stad ligt namelijk op een schiereiland. Op deze plek vinden we ook de eeuwige vlam en aangrijpende herinneringen aan gruwelijke gebeurtenissen uit de recente geschiedenis van Azerbeidzjan: de burgeroorlog van 1918, de oorlog in Nagorno-Karabach. Van hier brengt de bus ons naar de oude stad, waar we te voet verder gaan. De indrukwekkende stadswal dateert van de 12de eeuw. Binnenin liggen witte zandstenen huisjes langs kronkelende straatjes. We nemen nu een duik in het verleden: in de 12de eeuw begon de glorietijd van Bakoe, toen de sjahs van Shirvan hun hoofdstad naar hier overbrachten. We bezoeken hun vijftiende-eeuwse paleis en de karavansarai, en ook het symbool van Bakoe, de mysterieuze Maagdentoren (12de eeuw). Na de lunch bezoeken we het Historisch museum en het Tapijtmuseum, en maken we een boottochtje op de baai. Diner in de stad. (O,L,D)
Dag 3 QOBUSTAN - DASHGIL - APSHERON
Na een vroeg ontbijt vertrekken we met de bus naar Qobustan. We rijden langs de Kaspische Zee, die schittert in de zon. Aan de Bibi Heybat-moskee stoppen de reizigers even om zich te bezinnen en elkaar een goede reis te wensen. Talrijke legenden zijn met deze plaats verbonden. De oorspronkelijke moskee werd gebouwd in de 12de eeuw, ter ere van de zuster van de zevende sjiïetische imam Ali, en ze werd qua schoonheid vergeleken met het Taj Mahal. Stalin liet ze opblazen, maar in de jaren negentig van de 20ste eeuw werd ze weer opgebouwd. Ze staat op de plek waar voor het eerst naar olie werd geboord in Azerbeidzjan. Talrijke boortorens, platforms en vestigingen van olieconsortia liggen in de buurt. Een beetje verder begint de op een na langste oliepijplijn te wereld, de BTC – Bakoe, Tbilisi, Ceyhan. De tafelberg van Qobustan zie je al van ver liggen in het barre, droge landschap. Duizenden jaren geleden lagen deze rotsen op de bodem van de Kaspische Zee. Toen het peil van de zee daalde, zo’n 12 000 jaar geleden, werden de grotten en spelonken een ideale woonst voor jagers en verzamelaars uit het Neolithicum. De Kaspische zeekust was toen een groen paradijs, waar je kon jagen, vissen en plukken naar hartelust. Deze mensen hebben honderden rotstekeningen nagelaten: dieren (antilopen, bizons, vissen), menselijke figuren (sjamanen), en ook boten. Ze maakten zonder twijfel deel uit van magische rituelen om een goede jacht en visvangst te bewerkstelligen. Een beetje verder vinden we Romeinse graffiti – de meest oostelijke, voor zover bekend. Op de nabij gelegen heuvel Dashgil wachten ons zo’n driehonderd pruttelende moddervulkaantjes. We keren terug naar Bakoe voor de lunch, en beginnen dan aan onze ontdekkingstocht op het schiereiland Apsheron, het land van de brandende aarde. Het landschap is woestijnachtig, compleet met zoutmeren, maar aan de kust vinden we de favoriete badplaatsen van de elite van Bakoe. De meeste natuurlijke brandhaarden zijn vanzelf gedoofd door de industriële exploitatie van de olie- en gasvelden, maar de berg Yanar Dag brandt nog steeds. De tien meter lange muur van vuur is een heel bevreemdend gezicht. En er wacht ons nog meer vuur: de tempel van Ateshgah werd in de 18de eeuw gebouwd door Indiërs, aanbidders van Shiva, maar de site was op dat moment al eeuwen een heilige plek voor het Zoroastrisme. De natuurlijke gasbel waar de tempel op werd gebouwd is al lang leeg, maar de gasmaatschappij van Bakoe heeft ervoor gezorgd dat de vuurhaarden kunnen worden aangestoken voor bezoekers… wat het geheel niet minder indrukwekkend maakt. Door het uitzonderlijke strategische belang van het schiereiland zijn er in de 12de-13de eeuw overal burchten gebouwd, die een echt defensief netwerk vormden. Wij bezoeken de toren van Mardakan. Een heel andere indruk krijgen we bij het mausoleum van Mir Movsum Aga, een heilig man, wiens graf na zijn dood in 1950 een belangrijk bedevaartsoord werd. Het rijk versierde mausoleum werd enkele jaren geleden gebouwd door Iraanse architecten. We laten ons even meevoeren in al die devotie… In Bakoe wacht ons een typisch diner in een van de Karavansarai-restaurants onder de vijgebomen, waarbij we worden vergast op traditionele muziek en dans. Overnachting in het ATROPAT hotel. (O,L,D)
Dag 4 BAKOE - SHEMAKHA - LAHIC - QABALA - SHEKI
Na een vroeg ontbijt beginnen we aan een lange reis. We volgen de oude noordelijke karavaanroute van Bakoe naar Tbilisi, die ons via de grenspost van Balakan in Georgië zal brengen. De kamelen zijn al lang vervangen door auto’s, vrachtwagens en bussen, maar de weg blijft even fascinerend; de tijd lijkt hier wel stil te staan. Toch komen hier nauwelijks toeristen. Het woestijnlandschap maakt weldra plaats voor een schitterende groene route aan de voet van de Grote Kaukasus. Noot- en granaatappelboomgaarden wisselen af met bossen en velden. We stoppen in Shemakha, van de 9de tot de 18de eeuw de hoofdstad van de sjahs van Shirvan en een belangrijk handelscentrum. Aardbevingen en allerlei veroveraars hebben de stad helaas grondig verwoest. Wij bezoeken de Juma Moskee. Indien het weer het toelaat, wordt het dorpje Lahic op 1211m hoogte onze volgende halte. Duizend jaar geleden zijn ambachtslui uit Perzië zich hier komen vestigen. In de negentiende eeuw haalden hun producten hoge prijzen op de bazaar van Bagdad. We bezoeken een atelier van koperslagers en een tapijtweverij. Lahic is prachtig gelegen, ideaal voor onze picknicklunch van vandaag. Ook een bezoekje aan een theehuis pikken we mee. Daar drinken de Azeri’s sterke, geurige thee uit tulpvormige glaasjes. Op 20km van de moderne stad Qabala werden in 1959 de ruïnes ontdekt van de oude hoofdstad van Kaukasisch Albanië. Indien de tijd het toelaat, bezoeken we het dorpje Nidzh en het gerestaureerde kerkje van de christelijke Udin-gemeenschap. De Udin worden beschouwd als de rechtstreekse afstammelingen van de Kaukasische Albaniërs, en hebben tot op heden hun taal en cultuur in stand gehouden. In de avond komen we aan in Sheki, een van de oudste steden van Azerbeidzjan en vroeger een belangrijke plaats op de Zijderoute. Ze ligt te midden van heuvels vol eikenbossen, en is nog steeds befaamd om haar zijdeproductie. De zijdefabriek is helaas tijdelijk gesloten – ook Sheki blijft niet gespaard van de gevolgen van de internationale crisis. Avondmaal en overnachting in het stijlvolle hotel SHEKI SARAY. (O,picknicklunch,D)
Dag 5 SHEKI - KISH
Ontbijt in het hotel. Bezoek aan de middeleeuwse vesting van Sheki, het paleis van de khans, het etnografisch museum, de zijdefabriek (indien weer open) en het glasatelier van Shebeke. Lunch in de rozentuin van de prachtig gerestaureerde karavanserai, in vorige eeuwen een druk gebruikt hotel voor reizigers op de Grote Zijderoute. Na de lunch bezoek aan het oude stadje Kish, waar we graven zien uit de bronstijd en een prachtig gerestaureerd Albanees kerkje. We hebben hier een verrassende ontmoeting met de Noorse reiziger en etnograaf Thor Heyerdahl. Hij legde het verband tussen Azerbeidzjan en het legendarische land van Azer, waar volgens de IJslandse sagen Odin vandaan kwam. Diner in Sheki en overnachting in hotel SHEKI SARAY. (O,L,D)
Dag 6 SHEKI - TELAVI (GEORGIE)
Vroeg ontbijt in het hotel, waarna we uitchecken. Na een uur of twee rijden zijn we aan de Georgische grens. De provincie Kacheti verwelkomt ons… De paradijselijke vallei van de Alazani is het rijkste landbouwgebied van Georgië, en de wijnbouwstreek bij uitstek. De namen van de steden klinken als muziek: Goerdzjaani, Achmeta, Tsinandali, Napareoeli… Elk van hen staat voor een uitstekende wijn. De hoofdstad Telavi was in de eerste eeuw van onze tijdrekening al een handelscentrum op de karavaanroute van het Midden-Oosten naar West-Europa. Langs schaduwrijke wegen door wijngaarden en zonnebloemvelden voert de bus ons eerst naar de vesting van Gremi, de oude Kachetische hoofdstad. De stad werd in 1614 met de grond gelijk gemaakt door de Perzen, maar dit trotse adelaarsnest heeft alles doorstaan en is een bezoek meer dan waard. Vervolgens rijden we naar Alaverdi, de hoogste kathedraal van Georgië, de 12de eeuwse academie van Ikhalto en de kloosters van Nieuw en Oud Shuamta. Zowel Alaverdi als Shuamta zijn vermoedelijk in de zesde eeuw gesticht op heidense cultusplaatsen door een van de 13 Syrische kerkvaderen. De harmonie tussen natuur en architectuur is weergaloos. Lunch onderweg. Diner in restaurant Shuamta. Overnachting in Telavi, hotel RCHEULI MARANI. (O,L,D)
Dag 7 KACHETI -TBILISI
Ontbijt. Bezoek aan het paleis van de laatste Georgische koning Erekle II Bagrationi. Het is een paleis in Perzische stijl, eenvoudig en smaakvol, met een mooie tuin. Erekle was een interessante en tragische persoonlijkheid. Tegen de eindeloze invasies van Perzen en Turken dacht hij bescherming te vinden bij zijn machtige christelijke noorderbuur, het Rusland van Katharina de Grote. In juli 1783 tekenden beide landen een verdrag, waardoor Georgië een Russisch protectoraat werd. Katharina kwam echter haar verplichtingen niet na. Bij de Perzische invasie van 1795 kon Erekle zelf ternauwernood naar Kachetië ontkomen; zijn lijfwacht kwam om tot de laatste man en Tbilisi werd volledig verwoest. Erekle stierf in 1798 in dit paleis. Na zijn dood werd Georgië simpelweg geannexeerd door de Russische tsaar. De relaties tussen beide landen zijn nog steeds behoorlijk ingewikkeld. In Tsinandali bezoeken we de residentie van Alexander Tsjavtsjavadze, een van de meest verlichte geesten van het Georgië van de 19de eeuw. De fine fleur van de Georgische en Russische intelligentsia was hier kind aan huis. Bezoek aan de winery, waar we zes soorten Georgische wijn proeven. In Goerdzjaani wacht ons in het huis van Simon Ruadze een echte Kachetische lunch. Simon en zijn familie wijden ons in in de geheimen van de ambachtelijke wijnproductie en de traditionele broodoven. Tijdens de maaltijd zingt het vierkoppige mannenkoor van Simon voor ons traditionele Georgische polyfonische liederen. Dit is onze kennismaking met een van de pijlers van deze rijke, duizendjarige cultuur: het Georgische tafelgebeuren. Na de middag rijden we richting Tbilisi. In het klooster van Bodbe bewonderen we oude fresco’s en groeten we het graf van de heilige Nino van Cappadocië, die in de vierde eeuw Georgië kerstende. Het nabije, pas gerestaureerde vestingstadje Signagi torent als een adelaarsnest op een steile rots, 750m boven de vallei van de Alazani. Bij helder weer zie je de besneeuwde bergtoppen van de Grote Kaukasus. Kacheti heeft het hardst te lijden gehad onder verwoestende invasies van Perzen, Turken en Mongolen, maar ook van Dagestaanse hooglanders, die in barre omstandigheden leefden en voor wie raids op de rijke vlakte soms de enige manier waren om te overleven. De muur die in de 18de eeuw door de vallei werd getrokken in een poging om deze ongenode gasten buiten te houden, is tot vandaag behouden. Indien de tijd het toelaat, nemen we een kopje koffie op het balkon van Café Signagi, dat is ingebouwd in de vestingmuur en een zeer mooi uitzicht biedt over de vallei. In Tbilisi nemen we onze intrek in het SHERATON Hotel. (O,L)
Dag 8 TBILISI
Na het ontbijt trekken we de oude stad in, die ontstond aan de voet van de citadel Narikala, nadat in de 5de eeuw koning Vachtang Gorgasali zijn hoofdstad overbracht naar Tbilisi. Zijn ruiterstandbeeld troont hoog op de rotsen boven de Mtkvari (Koera). Bezoek aan de kerk Metekhi en het paleis van koningin Daredjan. Aan de overkant van de Mtkvari komen we 17de-eeuwse badhuizen tegen, een synagoge, een moskee en een Armeense kerk. Kronkelende, steile straatjes leiden naar boven, naar de citadel. De huisjes met mooi versierde houten balkons en de verborgen tuintjes met wijnranken en vijgen tonen ons de liefde van de mensen voor de natuur en sociaal contact. Het is een hele klim, maar het uitzicht is overweldigend. Langs de vestingmuur wandelen we naar het gigantische standbeeld van de Moeder Georgië. Zij is het symbool van het land en zijn zo geroemde gastvrijheid. In de ene hand heeft ze een beker wijn voor wie met een open, zuiver hart komt, maar in de andere hand houdt ze een naar beneden gericht zwaard – wee hem, die met kwade bedoelingen komt. We dalen weer af naar de stad via de voormalige tuin van de Georgische koningen, nu de botanische tuin van Tbilisi. Nu is het tijd voor een kopje Turkse koffie of een fris Georgisch biertje in een van de cafeetjes in het oude handelscentrum. De sfeer is hier nog net zo levendig als eeuwen geleden, toen Arabieren, Grieken, Joden, Perzen, Turken en Armeniërs hier alle goederen aanboden waar je van kon dromen. Hier klopt het hart van het Euraziatisch continent. Bezoek aan de kathedraal van Sioni en Antchiskhati, de oudste basiliek van Tbilisi (5de eeuw). In het Museum voor Schone Kunsten maken we kennis met de negentiende-eeuwse schilder Niko Pirosmani. Het goudfonds herbergt parels van Middeleeuwse smeedkunst, o.m. email op goud, een unieke techniek die in de loop van de eeuwen verloren is gegaan. Diner in lokaal restaurant. Overnachting in het hotel. (O,D)
Dag 9 TBILISI - STEPANTSMINDA (KAZBEK)
Vroeg ontbijt en vertrek naar Gori. Het stadje wordt beheerst door een indrukwekkende vesting. In de 12de eeuw was het een belangrijk centrum op de karavaanroute van Byzantium naar India en China. Gori is nu vooral bekend als de geboorteplaats van Iosib Vissarionovitsj Diugashvili, beter bekend als Stalin. Veel Georgiërs zijn nog steeds uitermate trots op hem, anderen hebben wat meer oog voor de historische realiteit. Wees erop voorbereid dat gesprekken over deze historische figuur vaak heftige emoties oproepen in Georgië! Wij bezoeken het Stalinmuseum, de privé treinwagon waarmee de dictator placht te reizen en het armetierige houten huisje waar hij werd geboren als zoon van een schoenlapper. Op weg naar Uplis Tsiche maken we een kleine omweg langs het paradijselijke dorpje Ateni, waar een heerlijke witte wijn wordt gemaakt, de Atenuri. Door met wijnranken overgroeide straten bereiken we het kerkje Sioni, waar we de figuren op de gevels en fresco’s uit de 11de eeuw bewonderen. De rotsstad Uplis Tsikhe is een van de hoogtepunten van onze reis. In het eerste millennium van onze tijdrekening is ze ontstaan aan de Mtkvari. Een complete stad met straten, huizen, paleizen, tempels, markten en opslagplaatsen, uitgekapt in zandsteen en met een bovenbouw van hout, die helaas verloren is gegaan. We klimmen naar boven en proberen ons voor te stellen hoe hier in de vroege Middeleeuwen een bloeiende gemeenschap woonde van wel 20 000 mensen, voornamelijk kooplieden en ambachtslui. Over de heuvel boven de stad liep de Zijderoute. Lunch in restaurant Gori en daarna zet onze bus koers naar het noorden, naar Stepantsminda, via de beroemde (en beruchte) Georgische Militaire Weg, die dwars door de Kaukasus via de kloof van de Aragvi naar Rusland loopt. De vesting van Ananoeri en talrijke burchten getuigen van het enorme strategische belang van de weg. Maar omdat Rusland de grensovergang naar Georgië een aantal jaren geleden heeft gesloten, is er nu nog maar weinig verkeer. Het landschap wordt steeds woester als we boven de boomgrens komen en de eerste sneeuwveldjes verschijnen. Met wat geluk zien we hier roodbruine arenden. Na een uur of drie bereiken we de Kruispas (2395 m), de waterscheidingslijn van de Grote Kaukasus: in deze alpenweiden ontspringen de Aragvi, die naar het zuiden loopt, en de Terek, die langs de noordflank naar Rusland loopt. De temperatuur is intussen behoorlijk gedaald! Na een uurtje zijn we in Stepantsminda, dat aan de voet ligt van de machtige Kazbek of Mkinvari (5047m). Voor de Mkinvari liggen hoog op een heuvel de twee kerkjes van Tsminda Sameba. Wie zin heeft, kan met een jeep naar boven (ter plaatse te betalen). Diner en overnachting in hotel STEPANTSMINDA. (O,L,D)
Dag 10 STEPANTSMINDA - MTSKHETA - TBILISI
Deze dag loopt de wekker zeer vroeg af voor opnieuw een van de hoogtepunten. Het hooggebergte is een heikele zaak, en als we een kans willen hebben om de Mkinvari in zijn volle glorie en vrij van wolken te zien, moeten we op post zijn tussen 6 en 7u ‘s ochtends. Het zicht is echt onvergetelijk; de kleuren wisselen van roze naar blauw en wit. Ontbijt in het hotel. Hierna keren we terug naar Tbilisi, met onderweg een bezoek aan de vesting Ananuri en de oude Georgische hoofdstad Mtscheta waar we een typische lunch uit het Georgische bergland voorgezet krijgen: chinkali, een soort ravioli, die met veel zwarte peper wordt opgediend. Zonder Kazbek bier is deze lekkernij ondenkbaar. In de late namiddag is een facultatief bezoek mogelijk aan de beroemde zwavelbaden. Mannen en vrouwen hebben een aparte privé kamer, mooi gedecoreerd in oosterse stijl. Het zwavelhoudende water komt uit de grond op 30 graden en heelt volgens sommige Georgiërs alle kwalen. We ontspannen ons in de warmte van Moeder Aarde, laten ons helemaal schoon boenen en masseren, en komen na een uurtje als herboren weer buiten. We zijn nu aan de afscheidsavond toe, in een typisch restaurant in de oude stad. Met enige weemoed laten Georgiërs hun gasten nu gaan, in de hoop dat hun land en volk voor altijd een plekje in hun hart heeft veroverd…Gaumardjos! Overnachting in hotel SHERATON. (O,L,D)
Dag 11 TBILISI - DZORAGET (ARMENIE)
Na het ontbijt verlaten we het hotel en rijden we richting Armenië. Maar eerst bezoeken we nog Bolnisi Sioni, het oudste christelijke kerkje van het land. De muren van de basilica hebben een heel bijzondere tint: ze zijn van groene tufsteen. De steenkappers hebben heidense en christelijke symbolen vermengd. Leeuwen, stieren en plantenmotieven vloeien perfect samen met Christus en kruis. De stad Dmanisi ligt op zo’n 20km van de Armeense grens. In de 13de eeuw florisseerden hier ambachten en handel, en ook tolheffingen op de handel met Armenië spekten de stadskas. In de veertiende eeuw zaaide Timoer Lenk hier dood en vernieling. Twee eeuwen later was Dmanisi volledig verlaten. Het uitzicht van boven op de citadel is weergaloos. Er zijn interessante prechristelijke grafstenen te zien. Maar er is meer. In de jaren 1990 bleek dat onder de middeleeuwse laag nog veel ouder materiaal te vinden was. Georgische en Franse paleontologen hebben in 1999 vier schedels van de Homo habilis, beenderen van lang uitgestorven dieren en meer dan 1000 stenen werktuigen opgegraven. 1,7 miljoen jaar geleden zijn onze voorouders vanuit Afrika via de Kaukasus naar Europa gemigreerd… Picknicklunch. Na twee uurtjes zijn we aan de Armeense grens. Nu volgt een bijzonder mooie rit door de groene provincie Lori en de Debed-canyon. In deze prachtige omgeving vinden we twee unieke tiende-eeuwse kloosters: Hagphat en Sanahin. Beide staan ze op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. We ontdekken hier meteen een typisch Armeense kunstvorm: de khachkar, een stèle met prachtig uitgesneden kruismotieven, rozetten, bloemen en planten. De oudste khachkars dateren van de 9de eeuw. De Iraanse/Arabische invloed is duidelijk merkbaar. Langs de weg komen we nu Russische dorpen tegen. Daar wonen molokans, dissidenten binnen de Russisch-orthodoxe kerk. De beweging ontstond in de 17de eeuw. Ze werden in de 19de eeuw door het tsaristisch regime gebruikt om de periferie van het imperium te koloniseren. Diner en overnachting in het stijlvolle hotel TUFENKIAN in Dzoraget. (O,picknicklunch,D)
Dag 12 DILIZJAN - SEVANMEER - JEREVAN
Ontbijt in het hotel. Het klooster van Hagartsin (Dans van de Adelaar) werd in de 12de eeuw gesticht door prinsen van de Bagrationi-dynastie, die we ook in Georgië hebben ontmoet. Het ligt in een weelderige groene vallei. De streek rondom het stadje Dilijan wordt ‘het Armeense Zwitserland’ genoemd. Misschien is dat een typisch Armeense overdrijving, maar in elk geval is Dilizjan een sympathiek stadje met een mooie oude stadswijk, een plek om tot rust te komen. Het Sevanmeer ligt op bijna 2000m boven de zeespiegel in een prachtig berglandschap. Het is een geliefd vakantieoord voor de Armeniërs, maar je zal er niemand zien zwemmen – het water is zelfs in de zomer ijskoud. Lunch in restaurant Sevan met prachtig zicht op het meer. Bezoek aan het 9de-eeuwse kloostertje Sevanavank en het dorpje Noradouz, waar we op het oude kerkhof een indrukwekkend aantal khachkars bewonderen. In Jerevan nemen we onze intrek in hotel MARRIOTT op het centrale plein van de stad. Diner en overnachting in het hotel. (O,L,D)
Dag 13 JEREVAN - GARNI - GEGHARD
Na het ontbijt trekken we de stad in. Het begon allemaal met de vesting van Erebuni, in de 8ste eeuw voor onze tijdrekening gebouwd door de koningen van Urartu in de vruchtbare vlakte aan de voet van de Ararat. Jerevan is daarmee een van de oudste steden ter wereld, maar daarvan is weinig terug te vinden. Aardbevingen en veroveraars hebben hun werk gedaan. De stad is in het begin van de twintigste eeuw volledig herbouwd in Sovjetstijl. Daarbij werd gebruik gemaakt van de lokale tufsteen, zodat heel de stad een warme roze tint heeft, die mooi harmoniseert met het groen van de parken. De sfeer is hier ontspannen, en de stad heeft een intens cultureel leven. De beste manier om de stad te leren kennen is een bustoer. We zien zo de markante plaatsen van de stad. We bezoeken het Museum van de genocide van 1915, dat de herinnering levend houdt aan een zwarte en controversiële bladzijde uit de geschiedenis van het Armeense volk, dat het slachtoffer werd van de machtsstrijd tussen Turkije en Rusland. Dan volgt het Historisch Museum met o.m. een prachtige collectie Armeense tapijten. Na de lunch rijden we de stad uit. Op het programma staat nu eerst de tempel van Garni, gebouwd in de eerste eeuw voor onze tijdrekening en gewijd aan de zonnegod Mitra. De natuur rondom tart alle verbeelding. Na de kerstening in de 4de eeuw werd Garni het zomerverblijf van de koninklijke familie. Arabische en Turkse veroveraars plus een fikse aardbeving in 1679 werkten samen om de tempel volledig te verwoesten. In 1970-78 werd hij gerestaureerd. Op enkele kilometers van Garni ligt het klooster van Geghard, dat ook op de UNESCO-lijst staat. Het complex dateert van de 10de-13de eeuw en was een van de belangrijkste spirituele en culturele centra van het land. Bijzonder zijn hier drie kerkjes die van boven naar onder uitgegraven zijn in de rots. De ruimtes hebben een geweldige akoestiek. Diner in Garni of Jerevan. Overnachting in het hotel. (O,L,D)
Dag 14 KHOR VIRAP - ECHMIADZIN - ZVARTNOTS
Het klooster van Khor Virap is fantastisch gelegen aan de voet van de Ararat. We ontbijten dus vroeg vandaag, want net als bij de Kazbek hebben vroege vogels de grootste kans om de Ararat vrij van wolken te zien. Khor Virap is een belangrijk bedevaartsoord. We horen hier het verhaal van de moeilijke relatie tussen Sint Joris de Verlichter en de Armeense koning Trdat de Grote. Het ligt aan de Araxes, bij de site van de oude Armeense hoofdstad Artashat. Artashat was in de eerste en tweede eeuw een twistappel in de machtsstrijd tussen Romeinen en Perzen. Niets is nog overgebleven van deze levendige, rijke, kosmopolitische stad. Op de terugweg bezoeken we Echmiadzin, zetel van de katholikos, het hoofd van de Armeense apostolische kerk. Dit is een van de oudste christelijke sites ter wereld. In 301 bouwde Sint Joris de Verlichter na een goddelijk visioen hier de eerste kerk van Armenië. Voor de Armeense christenen heeft deze plaats dus een enorme betekenis. Een heel ander verhaal is de kerk van Zvartnots, een heel bijzondere ronde kerk (7de eeuw) die relikwieën herbergde van de eerste Armeense katholikos. In 930 werd ze volledig verwoest door een aardbeving, maar zelfs de ruïnes zijn nog indrukwekkend. Zowel Echmiadzin als Zvartnots staan op de UNESCO-lijst. Lunch in Jerevan. Bezoek aan het Materadaran, de bibliotheek van Jerevan. De vaak prachtig geïllustreerde manuscripten getuigen van een lange traditie op gebied van cultuur en educatie. Armenië is verder beroemd om zijn cognac, dus een bezoekje aan de Ararat-cognacfabriek zullen we niet versmaden… waarna we in een uitstekend humeur zijn voor de afscheidsmaaltijd in de stad. Daarna keren we terug naar het hotel om nog even te rusten vooraleer we naar de luchthaven rijden voor onze terugvlucht. (O,L,D)
Dag 15 JEREVAN - WENEN - BRUSSEL
Vroege ochtend vlucht per rechtstreekse lijnvlucht van AUSTRIAN AIRLINES naar Wenen en aansluitend doorverbinding naar Brussels Airport. Maaltijden en dranken aan boord zijn inbegrepen.
VERTREKDATA
-
minimum aantal deelnemers: 12 personen
maximum aantal deelnemers: 20 personen
PRIJS
per persoon op basis van:
2-persoonskamer 4.070 EURO
1-persoonskamer 5.060 EURO
NIEUW: Annulatieverzekering inbegrepen
BELANGRIJK OM TE WETEN
Wie echt alle mooie hoekjes wil zien en het maximum uit de reis wil halen, moet goed te been zijn. We bezoeken rotssteden, kerken en kloosters, waar altijd trappen zijn. Er moet vaak geklommen worden. De oude stad van Tbilisi bv. is met kasseien geplaveid. De stoepen liggen vaak slecht. Stevige, makkelijke schoenen/sandalen zijn een must.
Indien er een interessant avondprogramma is in een stad (Bakoe bv. is bekend om zijn jazzcentrum), bestaat de mogelijkheid om hieraan deel te nemen (tickets zijn niet inbegrepen in de prijs van de reis)
Transkaukasië blijft voorlopig gespaard van massatoerisme. Het is daardoor nog authentiek en traditioneel. Het toerisme is het minst ontwikkeld in Azerbeidzjan. Onbetreden paden zijn spannend, maar soms kan de infrastructuur te wensen overlaten. Enige soepelheid van de toerist is dus vereist.
Om de plaatselijke bevolking niet voor het hoofd te stoten, nemen we een aantal kledingvoorschriften in acht. Zo raden we het dragen van shorts af (dames en heren); bermuda en blote schouders kunnen wel. Tijdens de bezoeken aan kerken, kloosters, moskeeën dragen we geen shorts of bermuda, vrouwen bedekken hoofd en schouders (lichte sjaal meenemen), mannen ontbloten het hoofd.
De reis wordt begeleid door een Nederlandstalige gids, die zeer goed thuis is in het gebied. Op onze reis bezoeken we niet alleen de bezienswaardigheden, maar proberen we ook de ziel van de drie landen te vatten. Alle facetten van land, cultuur en samenleving zullen aan bod komen.
In de bergen en aan zee kan het weer kan soms parten spelen. Door onvoorziene omstandigheden kunnen er wijzigingen in het programma voorkomen. De reisleiding zal in dat geval een gepast alternatief aanbieden.
Hoewel men heel wat monumenten heeft gerestaureerd, kan er af en toe wel eens een gebouw in de stellingen staan of een museum gesloten zijn voor reconstructie. We bieden dan een zo goed mogelijk alternatief aan.
De hotels in de steden beantwoorden aan de internationale normen. In Kacheti en Kazbegi (Georgië) is het hotelwezen nog niet zo ontwikkeld, maar een bezoek daar is zodanig de moeite waard, dat we ervoor hebben geopteerd daar toch te overnachten, in het beste hotel voorhanden.
De Kaukasische keuken is lekker, gevarieerd en bovendien ook gezond. De producten zijn hier nog natuurlijk: een sappige, in de zon gerijpte tomaat, perzik of appel is een echte traktatie. Er is een overvloed aan verse kruiden, slaatjes en warme groentegerechten. De Azeri’s zijn dol op lamsvlees. De Georgische wijn heeft een heel eigen smaak. In heel de streek is het bier ook voor Belgen zeer genietbaar.
Inbegrepen zijn alle veiligheidstaksen voor de intercontinentale vluchten, geldig op 1 oktober 2009.
Per kamer ontvangt men een praktisch reishandboek. Indien er geen Nederlandstalig exemplaar voorradig is, voorzien wij een Engelstalig reishandboek.
NIEUW: Annulatieverzekering inbegrepen
HOTELS
(* = officiële categorie Azerbeidzjan, Georgië en Armenië, ° = beoordeling AdA)
Dag 1-3 BAKOE – HOTEL ATROPAT (****/°°°°)
Hotel Atropat is een nieuw hotel gelegen in de oude stad, het hart van Bakoe. Alle kamers zijn uitgerust met air conditioning, minibar, safe box enz. Er is een mooi terras van waar men een prachtig uitzicht heeft op het historisch centrum.
http://www.atropathotel.com/
Dag 4-5 SHEKI – HOTEL SHEKI SARAY (*****/°°°°)
Als enige luxueuze hotel van de regio, biedt het Sheki Saray een stijlvolle accommodatie. De inrichting is modern maar een aantal traditionele oosterse elementen werden behouden en elegant in het interieur verwerkt. Alle kamers beschikken over een balkon of terras met zicht op de bergachtige omgeving.
http://www.shekisaray.az/
Dag 6 TELAVI – RCHEULI MARANI (***/°°°)
Dit hotel is amper drie jaar geleden geopend als eerste hotel van betere klasse in de wijnroute in Kacheti. Maar de sfeer blijft gezellig en provinciaal. Het is een perfecte uitvalsbasis om de talrijke bezienswaardigheden van de streek te bezoeken.
http://www.rcheuli.ge/
Dag 7-8 / Dag 10 TBILISI – SHERATON METECHI PALACE HOTEL (*****/°°°°°)
Sheraton was één van de eerste vijfsterren hotels in Tbilisi en is ondertussen een gevestigde waarde. De kamers zijn ruim, modern gedecoreerd en hebben een mooi uitzicht op de stad, de rivier Mtkvari en omliggende bergen. Verder heeft het hotel een goed uitgerust fitness center, een binnen- en buitenzwembad, jacuzzi, en sauna.
http://www.starwoodhotels.com/
Dag 9 KAZBEGI – HOTEL STEPANTSMINDA (nvt/°°)
Hotel Stepantsminda is een eenvoudig hotel met schone, gerieflijke kamers en een vriendelijk onthaal. Het is gebouwd door Kazbek, een van de grootste brouwerijen van Georgië. De echte luxe zit hem hier in het uitzicht: van op het terras kunnen we – als het weer het toelaat – de machtige Kazbek (5033m) in al zijn glorie bewonderen!
Dag 11 DZORAGET – TUFENKIAN HERITAGE HOTEL (nvt/°°°°)
Dit is een bijzonder stijlvol hotel waar de typische grijze Armeense steen worden opgefleurd met mooie tapijten en aardewerk. Ook de kamers zijn smaakvol ingericht met handgemaakte spreien en kussens. Met uitzicht op de dorpse scènes van Dzoraget of de woeste bergrivier en omringende rotsen, geniet dit hotel eveneens van een spectaculaire ligging.
http://www.tufenkianheritage.com/
Dag 12-14 YEREVAN – MARRIOTT HOTEL (*****/°°°°°)
Het Marriott hotel biedt luxueuze accommodatie en er heerst een vriendelijke sfeer en gastvrijheid. Alle modern comfort is aanwezig zoals 24 uur room service, een fitness center, high-speed internet en verschillende restaurants gaande van Italiaanse keuken tot een Armeense brasserie. Bij helder weer kan men vanuit het hotel de Ararat zien.
http://www.marriott.com/ |
|
